ALBANAC KOJI JE ZADUŽIO SRBIJU: Znate li ko je Esad Paša Toptani?

U beogradskom naselju Voždovac nalazi se ulica koja nosi ime Esad-paše Toptanija. Međutim, malo ljudi zna ko je zaista bio ovaj Albanac, i čime je to zadužio Srbiju:

Karijeru je počeo kao otomanski oficir, a ubrzo postaje komandant Janijskog vilajeta. Tada počinje da ga bije glas "beskrupuloznog oportuniste", a Albanci mu daju nadimak "Tiranin iz Tirane".

Tokom Balkanskih ratova Toptani je sarađivao sa Srbijom i Crnom Gorom protiv privremene albanske vlade pod vođstvom Ismaila Kemalija. Na početku rata Toptani je dolazi u Niš, gde sa Nikolom Pašićem potpisuje tajni ugovor o savezu sa Srbijom.

Ugovor je predviđao osnivanje zajedničkih vojnih i političkih institucija, kao i vojni savez. Sporazum je ostavljao mogućnost da Srbija vojno interveniše u Albaniji zarad zaštite pašinog režima. Tokom povlačenja srpske vojske preko Albanije, Toptanijeva žandarmerija je bila od velike pomoći. Obezbeživali su sigurne prolaze , hranu i smeštaj kad god je to bilo moguće, a učestvovali su u borbama sa albanskim jednicama koje su napadale kako srpske vojnike, tako i izbeglice.

Pamti se njegov tadašnji proglas u kojem poziva Albance da pomognu srpskoj vojsci

"Srpsku vojsku niko ne sme napasti. Ko napadne, učiniće veliki greh"

Izdao je naredbu da se u Albaniji kao sredstvo plaćanja mora primiti srpski dinar kako bi omogućio srpskim vojnicima da kupe potrebne namirnice.

Srpski i francuski istoričari navode da bi srpske žrtve bile daleko veće da nije bilo pomoći Esad-paše Toptanija.

Dok se spremao za povratak u Albaniju, Esad Paša je ubijen u atentatu 13. juna 1920. u Parizu. Ubio ga je Avni Rustemi, politički aktivista i član albanskog parlamenta, verujući da je sarađujući sa Srbijom izdao interese albanskog naroda. Mnogi Albanci su ovaj atentat smatrali herojskim činom.

Esad-paša je sahranjen na srpskom vojničkom groblju na Tijeu u Bolonjskoj šumi, gde i dan-danas u moru krstova stoji i jedan polumesec.

 

Izvor: blic.rs

Komentari

Za objavu komentara morate biti prijavljeni.

Jeste li uživali u ovom članku? Budite informisani pridružujući se našem biltenu!

Povezano