Historija grada Zavidovića

Zavidovići su mlad grad, nastao krajem 19. vijeka. Nalazi se na 44,27 sjeverne geografske širine i 18,10 stepeni istočne geografske dužine, a na nadmorskoj visini od 210 metara. Općina se prostire na 590 kvadratnih kilometara, a sam grad na površini od 4 kvadratna kilometra. Klima je umjereno kontinentalna sa prosječnom temperaturom od 5-10 step. C, sa padavinama od 800–1200 mm i oko 1631 sunčanih sati godišnje.

Historija grada Zavidovića - Crni Bombarder Portal

Grad je već odavno poznat po velikom industrijskom kolektivu za preradu drveta “Krivaja” i s pravom je nazvan “grad drveta”. Današnje područje zavidovičke općine je oduvijek bilo bogato rijekama, ribom, šumama i raznovrsnim životinjskim svijetom. Smješten je u slivu tri rijeke: Bosna, Krivaja, Gostović.

Niko pouzdano ne zna kada se prvi čovjek nastanio na međuriječje Bosne, Krivaje i Gostovića. Ozbiljnih arheoloških iztraživanja na području Zavidovića do sada nije bilo, pa je zato i malo dokaza o postojanju drevnih civilizacija na ovim prostorima.

Historijski nalazi upućuju da je zavidovićki kraj bio neka vrsta granica između ilirskih plemena Desidijata južno prema Vranduku iMezeja koji su živjeli sjeverno prema Savi.

Ono što nam nude historijske spoznaje jeste da su dolinom Bosne prolazili Grci i Rimljani ka plodnim nizinama Panonije. Brojni nalazi na susjednim područjima nepobitno potvrđuju da su stari Iliri nastanjivali ovaj teritorij, ali nam historija ne nudi konkretne odgovore šta se zbilo sa njima dolaskom Slavena.

Pred dolazak Osmanlija, Bosna je imala organizovanu državu u čijem su sastavu bila i područja oko Zavidovića. O tom periodu svjedoče i ostaci bogumilske kulture na zavidovičkom području.

Zavidovići se po prvi put spominju 1565. godine kao selo sa 10 bošnjačkih porodica. Prof. Rizah Odžakčić vezuje naziv grada za mjesto Vidoviće što nije historijskim nalazima potvrđeno. Eduard Černi (izvor?) misli da naziv potiče od imena Sabit (Sabitovo Brdo). Možda je Sabit imao obitelj koju su zvali Sabitovići. Vremenom od Sabitovića nastali Zavidovići. Istočno od grada Zavidovića se nalazi Mjesna zajednica Vozuća. U samom naselju Vozuća kao i u njenoj bližoj okolini ima znatan broj različitih starina karakterističnih naziva, za koje se često vezuju i narodna predavanja. Svi ti podaci govore da je ovaj kraj od davnih vremena bio dobro naseljen i da je bio ranije od mnogo većeg značaja nego danas.

Sjeverozapadno od Vozuće je brdo Stog. Na jednom od njegovih vrhova je Grad ili Gradina. Po narodnom predanju, tu je bio grad Marije Terezije. Još uvijek su dobro vidljivi putevi kroz i oko grada te zidovi i obilježja. Na kosi neposredno pod Gradom se nalazi mjesto Pazarište. Na osnovu toga može se predpostaviti da je tu bilo podgrađe. Jedno drugo mjesto pod Stogom a blizu Pazarišta se zove Kahursko Gumno, a to ime upućuje na srednji vijek. Kad je Marija Terezija, priča se, bježala iz tog grada, onda je u jedan duboki vir u Krivaji bacila zlatan razboj. Taj se vir zove Duboki Vir ili Balukana (od turskog balk-riba).

Manastir Vozuća ili Manastir Svete Trojice u Vozući je manastir Srpske pravoslavne crkve i nalazi se u općini Zavidovići, na lijevoj obali donjeg toka rijeke Krivaje, u podnožju planine Ozren.

Manastir Vozuća potječe, najvjerovatnije iz 16. vijeka, a najstariji pomen manastira Vozuće je iz 1617 godine od strane prepisivača Petra, koji je prepisao knjigu Lestvica u hramu Sv. Nikole, zvanom Vozuća. U toku svog postojanja pretrpio je mnogobrojna razaranja. U vrijeme Osmanskog carstva monasi su napustili manastir pod prijetnjom. Bio je napušten 160 godina, što je dovelo do znatnog propadanja tog sakralnog objekta. Manastir Vozuća je obnovljen 1859, a osvećen 1865. kada je i posvećen Svetoj Trojici. Najveća stradanja manastir Vozuća je doživio u 20. vijeku. Krajem februara 1917. godine, austro-ugarske vojne vlasti su skinule zvono sa zvonika; septembra 1941. godine, i februara 1942. godine crkva je opljačkana. Godine 1970. proglašen je spomenikom kulture prve kategorije. U toku rata u Bosni i Hercegovini uništen je, zajedno sa kompletnom dokumentacijom, i još uvijek nije izvršena njegova obnova. Graditeljska cjelina – Manastir Vozuća u Vozućoj, općina Zavidovići, proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Historija grada Zavidovića - Crni Bombarder Portal

 

Izvor : Zavidovici.ba

Komentari

Za objavu komentara morate biti prijavljeni.

Jeste li uživali u ovom članku? Budite informisani pridružujući se našem biltenu!

Povezano