Јugoslovenstvo umjesto srpstva - najveća istorijska zabluda?

Prva zajednička država Јužnih Slovena, Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, proglašena je na današnji dan prije 102 godine. Јavnost nedovoljno zna da je većina srezova na prostoru BiH, nakon oslobođenja od Austrougarske, proglasilo direktno ujedinjenje sa Kraljevinom Srbijom, ali do toga nikada nije došlo. Umjesto da se teritorijalno proširi, na šta je imala pravo prema Londonskom ugovoru iz 1915, Srbija stvara zajedničku državu i omogućava Hrvatima, Slovencima i drugim narodima da "pretrče" u tabor pobjednika.
 
Karta -
Karta

Kako bi danas izgledala BiH i cijeli Balkan da je u jesen 1918, nakon što je srpska vojska protjerala austrougarskog okupatora, i da je bila ispoštovana većinska volja naroda da se prisajedine Kraljevini Srbiji. Čak 42 od ukupno 54 sreza tada je proglasilo direktno ujedinjenje, poput fočanskog ili banjalučkog.

Danas nestvarno zvuči i podatak da je srez Ljubuški, u kome je prema popisu iz 1910. bilo 92 odsto katolika, šest odsto muslimana i svega procenat pravoslavaca, tada izjavio odanost kruni Karađorđevića.

- Sreski odbor Ljubuški sa tim nacionalnim sastavom poslao je telegram srpskoj vladi u kome se saopštava da se "od danas smatramo nerazdruživim dijelom Kraljevine Srbije", rekao je Draga Mastilović, istoričar.

 

Istoričari smatraju da je počinjena ogromna greška što u djelo nije sprovedeno prisajedinjenje Kraljevini Srbiji, jer je umjesto toga formirana je Kraljevina SHS-a. Srbi su srpstvo zamjenili jugoslovenstvom.

- Upravo u Јugoslaviji poslije 1918. dolazi do stagnacije srpske nacionalne ideje zarad jugoslovenske ideje i zajedničke države, dok kod drugih naroda dolazi do homogenzacije, na primjer kod Hrvata - ističe istoričar Predrag Lozo.

Mastilović dodaje da se "ne možemo oteti utisku da je srpski narod u tom trenutku ušao jednu vrstu jugoslovenske magle i kada je na kraju 20. vijeka izašao iz te magle, shvatio je da mu nedostaje par miliona života, nacionalne teritorije i nacinalna svijest".

Narod je odmah znao, a srpska politička elita tek kasnije shvatila, da je jugoslovenstvo velika zabluda u Drugom svjetskom ratu skupo plaćena. Ni nakon tog stradanja nije ispravljena. Većina Srba nastavila je da živi kao Јugosloveni i tek 90-tih tadašnja srpska politička elita ispravlja greške i stvara Republiku Srpsku, kao garant opstanka Srba zapadno od Drine.

izvor: rtrs

Komentari

Za objavu komentara morate biti prijavljeni.

Jeste li uživali u ovom članku? Budite informisani pridružujući se našem biltenu!

Povezano